Taze Market Ürünleri Kapınıza Teslim

Semerkant — taş şehir

Adı, eski Soğdca «Smarakanda» sözünden gelir ve çoğu kez «taş şehir» diye okunur. Dünyanın en eski şehirlerinden biri olan Semerkant, Doğu ile Batı kervanlarının buluştuğu Büyük İpek Yolu’nun kalbindeydi. Mavi kubbeleri hâlâ, yüzyıllarca yolcuları karşılayan meydan Registan’ın üzerinde yükselir.

Registan — üç medrese, bir meydan

Açık bir meydanın etrafında üç büyük medrese karşı karşıya durur; çinili portalleri ve mavi kubbeleri iki buçuk yüzyıl boyunca yükseldi. Meydan, 2001’den beri «Semerkant — Kültürlerin Kavşağı» alanının bir parçası olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.

• Uluğ Bey Medresesi (1417–1420) — üçünün en eskisi, astronom-hükümdar Uluğ Bey döneminde yapıldı. Çağının bir üniversitesiydi: dersliklerinde astronomi ve matematik öğretilir, Uluğ Bey’in kendisi de burada ders verirdi.
• Şerdor Medresesi (1619–1636) — karşı tarafta, Uluğ Bey Medresesi’nin aynası gibi inşa edildi. Adı «kaplanlı» demektir: portalinin üzerinde, kaplana benzeyen iki yaratık insan yüzlü güneşlerin altında geyikleri kovalar — canlı varlıkları tasvir etmekten genellikle kaçınan İslam mimarisinde ender bir görüntü.
• Tilya-Kori Medresesi (1646–1660) — meydanı tamamlayan ortadaki bina. Adı «yaldızlı» demektir: namaz salonu altın süslemelerle parlar; bina şehre hem medrese hem de ana cami olarak hizmet verdi.

Emir Timur ve altın çağ

14. yüzyılda Emir Timur (1336–1405) Semerkant’ı büyük imparatorluğunun başkenti yaptı; şehri bahçeler, kütüphaneler ve usta mimarlarla donattı. Onun çağından Gur-i Emir türbesi, Bibi Hanım Camii ve dünyanın tanıdığı Registan kaldı — bilgi ve zanaata saygıyla kurulmuş bir şehir.

İmam el-Buhari

Buhara’da doğan İmam el-Buhari (810–870), ömrünü bilgi arayışıyla yolculuklarda geçirdi ve Müslüman dünyasında saygı gören Sahih-i Buhari hadis derlemesini hazırladı. Semerkant yakınlarındaki Hartang’da yatmaktadır; oradaki anıt külliye onun adını bu topraklara gelen her misafir için yaşatır. Mart 2026’da külliye yeni çehresiyle açıldı: 45 hektar alan, 10 bin kişilik yeni cami, 75 metrelik dört minare ve dokuz pavyonlu yenilikçi müzesiyle artık günde 65 bin misafiri ağırlayabiliyor.

El-Harezmi — cebirin babası

Muhammed bin Musa el-Harezmi (yak. 780–850), bugünkü Özbekistan’ın Hiva toprağı olan Harezm’den çıktı. El-cebr üzerine kitabı cebire adını verdi; bugün her bilgisayarın kullandığı «algoritma» sözü de onun adından gelir. Fikirleri bütün dünyaya ulaşan, bu toprağın bir evladı.

Özbekistan — misafirperver toprak

Özbekistan medeniyetlerin kavşağındadır: İpek Yolu şehirleri, dağ vadileri ve cömert sofralar ülkesi. 1991’den beri bağımsız olan bu topraklarda misafir bir bereket sayılır — mehmondo’stlik, yani misafirperverlik, burada bir yaşam biçimidir. Biz de her gün mağazamıza bu sıcaklığı taşımaya çalışırız.

Özbekistan ve Amerika — bir sofra, iki yuva

Amerika Birleşik Devletleri, Aralık 1991’de Özbekistan’ın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkeler arasındaydı; diplomatik ilişkiler 1992’de kuruldu ve iki ülke bugün stratejik ortak olarak birlikte çalışıyor. Mağazamız bu dostluğun küçük, gündelik bir parçası: Özbekistan’ın ekmekleri, meyveleri ve lezzetleri, burada Ohio’daki komşularımızla aynı sofrada.

Semerkant’ın kendi ekmeği, büyük ve kalın Gala Osiyo nonudur: kil tandırın duvarında pişer, parlak altın kabuğu ve ortasında fırıncının chekich mührüyle damgalanmış deseni vardır. İyi saklanır; yolcular onu nesiller boyunca eve hediye olarak götürmüştür — ve bu ekmeği burada, Ohio’daki soframızda paylaşmaktan mutluluk duyarız.